VERIMLI DERS CALISMA TEKNIKLERI

" Bir zamanlar hayvanlarin bir okulu vardi. Okulun egitim
programinda kosma, tirmanma, uçma, yüzme dersleri yer almisti. Hayvanlarin
hepsi, bütün bu dersleri almak zorundaydi.
Ördek, yüzmede hocasindan daha iyiydi; uçmada ancak geçer
not aliyor, kosma dersinden ise hemen hemen hiç basarili olamiyordu.
Bu dersten geri oldugu için dersler bittikten sonra okulda kaliyor ya
da yüzme derslerini birakarak kosma talimleri yapiyordu. Böylece yüzmeyi
ihmal ettigi için notu ortaya düstü. Orta, geçer bir
nottu; bu yüzden bu düsüse ördekten baska kimse üzülmedi.
Kartal, problemli bir ögrenciydi ve sert bir sekilde disiplin altina alinmasi
gerekiyordu. Tirmanma derslerinde diger hayvanlari geride birakarak kendine
göre bir yol takip ediyor ve agcin tepesine çikiyordu.
Tavsan, kosmada sinif birincisiydi fakat yüzme derslerini bir türlü
basaramadigindan sinir krizleri geçirdi ve okulu birakmaya mecbur oldu.
Sincap, tirmanma derslerinde sinifin en basarili ögrencisiydi. Uçma
hocasi onun agaçtan asagi dogru degil fakat yerden agacin tepesine uçmasini
istedigi için sincap havalanma çabalari yüzünden hastalandi,
ve tirmanmada orta, kosmada zayif almaya basladi.
Köstebek, programa topragi kazma derslerinin ilave edilmesi reddedilince
yavrularini Porsuk’a teslim etti.
Yil sonunda, iyi yüzen, kosan, tirmanan ve birazda acayip uçan bir
yaratik sinif birincisi ilan edildi."

VERIMLI ÇALISMAYI ENGELLEYEN TUZAKLAR
(Lütfen Azaltin)

* Gözlerinizi yapamadiklariniza çevirmek,
* Müzik esliginde çalismak,
* Zorlanilan derslerin dislanmasi,
* Asiri kaygi (güvensizlik),
* Yatarak (uzanarak ) çalismak ,
* Çalisma aninda hayallere dalmak ,
* Uzayip giden telefon konusmalari yapmak ,
* Motivasyon eksikligi, isteksizlik ,
* Günlük ayrintilara bogulmak ,
* Çalismayi tamamlamadan birakmak ,
* Amaçlarin ve önceliklerin belirlenmemesi ,
* Arkadaslara "hayir!" diyememek ,
* Televizyona takilip kalmak ,
* Dersler ve konular hakkinda yetersiz bilgi sahibi olmak ,
* Düzenli tekrarlar yapmamak ,
* Programsiz , plansiz çalismak ,
* Kendinizi baskalariyla kiyaslamak ,
* Zamani denetleyememek ,
* Çevrenizin sizden beklentilerinin yüksek olmasi ,
* Sinav bilgi ve tekniklerini yeterince bilmemek ,
* Çalisma aninda uygun dinlenme araliklari vermemek ,
* Yanlislardan ders almamak , eksikleri gidermemek ,
* Çözümlenemeyen ailesel veya kisisel sorunlar içinde
bogulmak ,
* Fazla disa açik olmak ,

PLANLI ÇALISMAYI ENGELLEYEN BAHENELER

• Bu kadar çalisma yeter.
• Yeterli zamanim yok
• Ben yapamam ki
• Benim çalismaya ihtiyacim yok.
• Simdi çok yorgunum.
• Çok sikici.
• Bu konu çok zor.
• Yarin çalisirim.
• Bu konular hayatta lazim olmaz.
• Bu dersten agzimla kus tutsam geçemem.
• Çalisirsam “inek” derler.
• Sinifta herkes zayif aliyor.

BASARININ ÖZETI

" Ordu Yok " dediler ; " Kurulur " dedi.

" Para Yok " dediler ; " Bulunur " dedi.

"Düsman Çok " dediler ; " Yenilir " dedi.

M. Kemal ATATÜRK

Ve bütün dedikleri oldu.

Einstein basariyi söyle formüle ediyor:

Basari
=
Çalisma
+
Dinlenme ve eglenme
+
Yerinde ve zamaninda davranma

ÖGRENMEYI YA DA ÖGRENMEMEYI BELIRLEYEN
ÜÇ ÖNEMLI ETKEN

1-Çalismak + Tekrar
2-Sinamak
3-Dinlemektir.
Insan karsisinda konusani, 30 saniye kadar bilinçli olarak dinler sonra
1 veya 2 saniyelik kopukluk, dikkat dagilmasi olur.
Hiç ara vermeden çalismaya kalkarsaniz, "algilama gücü"
bir süre sonra düsmeye baslar. Çok ara vererek çalismayi
devam ettirmeye kalkarsaniz, bu kez de "hatirlama egrisi" hizla düsmeye
baslar.
Oysa, çalismayi kisa süreli dinlenme aralariyla sürdürmek,
hem ögrenilenlerin sindirilmesi hem de zihnin kendini toparlamasi açisindan
son derece yararlidir.

YÜKSEK SESLE OKUYUN !
Içinden veya hafif sesle okunun ya da çalisilan seyler, bütünüyle
zihinsel bir izlenim olarak kalir. Kelimeler ve cümleler varliklarini ve
biçimlerini sadece kagit üzerinde gösterirler. Anlamlari gözümüz
için de, beynimiz için de aynidir.
Yüksek sesle okuyan veya düsünen kisi, okudugu seyden bütünüyle
yeni bir izlenim kazanir. Bu görüntüler canlanir. Kelimeler hayal
gücü yardimiyla vücut kazanirlar. Cümleler göz, kulak
ve beyin için esit anlamda varliklar olurlar. Bu yolla görsel nitelik,
isitsel niteliklerle pekistirilmis olur. Ögrenmekte çok zorluk çektiginiz
parçalari anlamanizi saglar, kalici bir bellek izlenimi yaratir.

*Yüksek sesle okuyun !
*Okudugunuzu belleginizde yüksek sesle tekrarlayin !
*Okudugunuzu yazin, özet çikarin !
*Çevrenizdeki kosullar yüksek sesle okumaniza olanak vermiyorsa,
bu durumda elinize bir kalem ve kagit alarak, okudugunuzu yazin veya özet
çikarin !

ZIHNIMIZI ÖGRENMEYE YOGUNLASTIRMAK IÇIN
NE YAPMALIYIZ ?

* Dinlerken not tutmaliyiz. Ögretmenin anlattiklarinin
arkasindaki anlamlari kavramaya çalisarak ön tahminlerde bulunmaliyiz.

* Bilgilerin anlami ne kadar açiksa , zihinde kalma ve hatirlama olasiligi
da o kadar yüksektir.

* Özellikle ilgi duyulan seyler daha çok hatirlanir. Bellegimizin
bilinçli bir zorlama olmadan , neyi alip saklayacagini bizim özel
ilgimiz belirliyor. Birbirine bagli, çagrisim yaptiran ve istisna olan
seyleri daha iyi hatirliyoruz.

* O halde, bir seyi yeniden hatirlamak istiyorsak,her seyden önce onu dogru
biçimde yerine yerlestirmeye ögrenmeliyiz.

* Ögrenme sürecinin basinda ve sonunda daha çok sey hatirlariz.
Fakat, ögrenme sürecinin ortasinda, hatirlama konusunda bir düsme,
her zaman söz konusudur.

* Dinleme arasi verilmediginde bu düsüs daha da fazla olmaktadir.

* Bir seyin bellekte kalmasi, anlamiyla dogru orantilidir. Zihnimizde tutmak
istedigimiz bir sey (ne olursa olsun) eger anlamliysa daha kolay ve daha çabuk
kavranacaktir. Zihninizde tutmak zorunda oldugunuz ne varsa, bunlarin hepsine
bir anlam kazandirabilirsiniz. Bu anlam verme olayi kisiden kisiye farklilik
gösterebilir.

* Daha yüksek bir verim için ulasmak istediginiz
hedefin çekim gücünü kullanin.

* Iyi bir ögrenmenin olabilmesi, mutlak amacin belirlenmesiyle
mümkündür.Bu amaç, sizin itici gücünüz
olacaktir.

* Amaciniza yaklastikça çalisma isteginiz daha da artacaktir.Onun
için, bir hedef belirleyin ve hedefinize ulasmak için çaba
gösterin. Ara hedefler tayin edin ve hedef uyarisindan yararlanin.

* Hatirlama gücü ödüllendirme ile artar! Her basari zaten
bir ödül olmakla beraber, basarinizi arttirmak için, kendinize
bir ödüllendirme sistemi kurun.

* Çalisma aninda zaman zaman çalismaya ara verip, telefon konusmasi
yapmak, televizyon açmak, dikkati dagitici etki yapar. En verimli çalismanin
yolu, bu "molalari" uygun zaman araliklarinda gerçeklestirmektir.
Bu gibi etkinlikleri, çalisma bitiminde yaparak, kendinizi bir tür
ödüllendirebilirsiniz.

BASARININ PROGRAMI

"Insan hangi limana gidecegini bilmezse, hiç bir rüzgar onun
için yararli olmaz."

Esen rüzgara kendini birakarak, istedigi limana ulasmak
isteyenleri bekleyen son, tam bir hayal kirikligidir.
Planli çalisma, nereye ve nasil gideceginizi mantikli bir biçimde,
önceden kararlastirmaktir.Ögrencinin geçerli ve verimli bir
program hazirlayabilmesi için öncelikle, günlük yasantisinda
yer alan olaylari ve zaman kaybina yol açan nedenleri belirlemesi zorunludur.

ÇALISMANIN VE BASARININ EN BÜYÜK
DÜSMANLARI

Ögrencilere yapilan bir ankette,zaman kaybina neden olan unsurlar arasinda
daha çok telefon, televizyon, arkadaslar, erteleme vb. dis kaynaklar
belirtilmektedir.
Bunlar elbette dogru ama, bir noktayi eksik birakiyor. Söyle düsünelim:
siz izin vermezseniz, "zaman hirsizlari" zamaninizi çalabilirler
mi?

DERS NASIL ÇALISILMAZ?

* Beden gevsek, uyusuk ve kaykilmis. Sadece, seçtiginiz,
size ilginç gelen konular üzerinde durursunuz.

* Eglence arar bir havaniz vardir.

* Dersten derse, konudan konuya atlarsiniz.

* Zaman zaman hayale dalarsiniz ve çalismaniz bölünür.

* Düsünce kontrolünüz yoktur.

* Vakit geçirmek için resimlere(sekillere)anlamsizca bakarsiniz.

* Önemli kavramlari atlar, ögrenme olayini hep sonraya ertelersiniz.

* Gözünüz, ayni cümleye dakikalarca takili kalir.Bazen sabirsizlikla,
bazen de sikilma nedeniyle acele ve atlayarak okursunuz.

* Gelisi güzel, karalama yapar gibi not tutarsiniz.

* Hatirlamayi rastlantilara birakirsiniz.

* Ders çalisma zorlastiginda veya sikici olmaya basladiginda, çalismayi
tamamen birakirsiniz.Yani aslinda ders çalismamak için bahaneler
icat edersiniz.

DERS NASIL ÇALISILIR?

*Beden dimdik, tetikte ve aktif. Saçma ve önemsiz seyleri bir kenara
birakarak, düsüncenizi önemli konular üzerinde yogunlastirirsiniz.

*Ögrenmek ve kavramak isteyen bir tutum içindesinizdir.

*Ders ayrimi yapmaz; "ayrimlari"anlamaya çalisirsiniz.

*Çalismanizi, ögrendiklerinizi sindirmek için aralikli olarak
sürdürürsünüz.

*Düsüncenizi, sadece çalistiginiz ders ve konu üzerinde
yogunlastirmaya gayret edersiniz.

*Konuyu daha iyi kavramak amaciyla yardimci unsurlardan(çizimler, sekiller)
yararlanirsiniz.

*Konuyu bir bütünlük içinde kavramaya
çalisirsiniz.

*Anlamlari belirlemek için zaman zaman, çalisilmis konulara dönüp
bakarak pekistirme yaparsiniz.
Unutma!
*Çalisma, sonuna kadar götürülerek tamamlanan bir süreçtir.
Tekrarlar yapilarak bilgi"hafizaya uzun süreli olarak " depolanir.Not
tutarak, kelimelerin altini çizerek (belki iki kere çizerek),
insani düsünmeye zorlayan sorular sorarak, çalismanin verimliligi
arttirilir.

ÇALISMA PROGRAMI HAZIRLAYIN!

*Haftalik ders çalisma programi hazirlarken, günlük
faaliyetlerinizi, haftanin her günü için gözden geçirmelisiniz.
+Okula gidis-dönüs saatleri,
+Çalisma için ayrilacak süre,
+Yemek arasi,
+Dinlenme,
+Gezme,
+TV ve diger isler için ayrilacak zamani önceden belirlemelisiniz.
Uygulanabilir bir programin hazirlanabilmesi için tüm bu etkinlikleri,
gerçekçi bir biçimde planlamaniz gerekir.

DERS PROGRAMI NASIL YAPILIR

Ders programinizi üç asamada hazirlayabilirsiniz.
1.Asama: Her dersten çalismaniz gereken konulari saptayiniz.
2.Asama:Çalismaniz gereken dersleri ve konulari, haftanin günlerine
bölerek yerlestiriniz.
3.Asama:Okuldan gelis zamani ile uykuya yatis saati arasinda kalan çalisma
sürenizi hesaplayiniz.
Örnegin:17:30—–23:00 vb.
*Bir gün boyunca yemek, dinlenme, okul isleri, varsa hobileriniz ve spor,
müzik vb. günlük aktivitelerden arta kalan sürede, yaklasik
45 dk. ara ile belirlediginiz konular bitinceye kadar çalisabilirsiniz.
*Matematik ve fen bilimleri daha farkli bir "dinlenme"tarzini gerektirir.
+Bu dersleri çalisirken problemin sonucuna ulasincaya kadar, çalismaya
kesinlikle ara verilmemelidir.

*Ders çalismada en yüksek verimi elde etmek için,ögrenme
seanslarinin 45 dakikalik bölümlere ayrilmasi gerekir. 45 dakika ders
çalistiktan sonra mutlaka, 5 dakika çalistiginiz konulari gözden
geçirmelisiniz . Her çalisma seansindan sonra da 10 dakikalik
bir dinlenme arasi vermek dogru olur; 10 dakikalik dinlenme araliginda beden
gevser, zihin ögrendiklerini saglamlastirir.
*Gece 2′ye kadar ders çalistim, sabah da saat 5′te kalktim! sinavim yine
de istedigim gibi gitmedi?!
+Bu yakinmayi hep duyariz. Oysa hepimizin bildigi gibi, önemli olan, dersin
basinda kaç saat geçirdigimiz degil, zamani nasil geçirdigimizdir!
Son geceye sikistirilmis bir sinav çalismasi için geç vakitlere
kadar uykusuz kalmak, sinava hazirlanmak için pek güvenilir bir
yol olmasa gerek!
*Uyku saatinde iyi uyu, ders saatinde uyuma!
*Ögrendiklerinin kalici olabilmesi için iyi not tutmalisin!
Not tutma, ögrenmenin en büyük düsmani olan unutmayi önlemektedir.
Ögrendiklerimizi, uykuda daha yavas; uyanikken daha hizli unuturuz. Ögrenme
üzerinde en az bozucu etkiyi yapan etkinlik "uyku"dur.Eger bir
seyi kalici olarak ögrenmek istiyorsaniz, uyumaya gitmeden önce küçük
bir tekrar yapmanizda büyük fayda vardir.
*Bir gün çalismamakla bir sey olmaz!
diyerek kendince geçerli mazeret yaratan bir ögrencinin bu egilimi,
bir sonraki ders çalisma sirasinda, ona karsi, olumsuz kullanilmak üzere
depo edilir. Hayatinizin denetimi kendi elinizde olmali! Erteleme; ertelemeyi
dogurur. Her gün amaciniz dogrultusunda atacaginiz küçük
bir adim yil sonunda size istediginiz basariyi kazandiracaktir.

YARIN ÇALISIRIM

* "Ertelemek" hangi sebepten olursa olsun kötü bir çözüm
yoludur..

* Bir seyi yapmak için, en iyi ve elverisli zaman "bugün"dür.

* Ders çalismanin, insanin keyfinin yerinde olmasi veya olmamasiyla bir
ilgisi elbette vardir,ama;bu ilgi en aza indirgenmek zorundadir.

* Bu keyfiyetten kurtulmak ve zamani dogru kullanmak, veriminizi arttirmak için
program yapmalisiniz ve bu programi yazili bir hale getirmelisiniz.

* Çalisma programi hazirlandiktan sonra, çalisma odanizin görülebilecek
bir yerine koyarak günlük çalismalarinizi düzenli olarak
kontrol etmelisiniz!

* Insan hazirliksiz oldugu durumlarda korkar!
* Hazirlanilmasi gereken derslerin birikip agirlasmasi, zamanin daralmasi, sizden
beklentilerin artmasi ve bütün bunlarin altindan nasil kalkacaginizi
bilmemeniz, üzerinizde bir yük olusturarak sizi bikkinlik ve karamsarlik
noktasina getirebilir.
* " Bugün çalisin ! "

DIKKAT !
INSAN ÖGRENDIKLERINI ÇABUK UNUTUR.

% 100 ögrendigimiz bir seyin (ki bu mümkün degil , tam ögrenme
yaklasik % 70 ‘dir) 20 dakika içerisinde yarisini, 60 dakika içerisinde
% 70 ‘ni, gün sonunda da %80′ni unuturuz.Ama bu unutma hiç bir zaman
sifir düzeyine kadar inmez.
*45 dakikalik çalisma sonunda 5 dakikalik bir tekrar bu bilginin bir
gün saklanmasini saglar.
*Bir gün sonunda yapilan 10 dakikalik tekrar bu bilginin bir hafta saklanmasini
saglar.
*Bir hafta sonunda yapilan 20 dakikalik tekrar da bu bilginin bir ay saklanmasini
saglar.
*Bir ay sonunda yapilan 30 dakikalik tekrar bu bilginin uzun süreli olarak
bellekte kalmasini saglar.
*Tekrarlar, notlarin gözden geçirilmesi yoluyla gerçeklesebilecegi
gibi, o konuyla ilgili testlerin çözülmesiyle de yapilabilir.

EN ÇOK NELERI UNUTURUZ?

*Adlar,
*Rakamlar ve tarihler,
*Istenmeyen seyler,
*Zor ögrenilmis, tam olarak kavranmamis konular,
*Inançlarimiza ve ön yargilarimiza ters düsen (garip) gerçekler,
*Kisa sürede ve zorla ögrenmek zorunda kaldiklarimiz,
*Basarisizliklarimiz,
*Ögrenmeye çalismadan rastgele edindigimiz bilgiler,
*Ögrendikten sonra üzerinde yeterince düsünmedigimiz konular,
*Yorgun, hasta, isteksiz ve sikintili anlarimizda ögrenmeye çalistigimiz
bilgiler,
*Uzunca bir sürede çalisarak, ara vermeden ögrenilenler,
*Anlayamadigimiz, bize "anlamsiz" gelen seyler.

EN AZ UNUTTUKLARIMIZ?
*Güzel olaylar, anilar,
*Yatmadan önce gözden geçirilenler,
*Hatirlanmasi gerektigine karar verilen seyler,
*Üzerinde sik konusulan, tekrar edilen seyler,
*Kazanilan basarilar,
*Kisiye anlamli gelen konular,
*Sik sik kullanilan, zaman zaman gözden geçirilen veya düsünülen
konular,
*Üzerinden iki hafta geçmeden yinelenenler,
*Her zaman yüksek sesle düsünülenler ve konusulanlar,
*Çocukluk döneminde kazanilan ve bellekte kalici izler birakan anilar,
anlar,
*Fiziksel becerilere siki sikiya bagli olanlar,
*Kisiyi dogrudan ilgilendiren konular ve olaylar.

*HASTALIK, birçok tepki düzeyini azalttigi gibi,
her türlü ögrenme ve hatirlamayi da olumsuz yönde etkiler.
*YORGUNLUK, ögrenme düzeyini düsürür. Ögrencinin
sabah saat 10′da henüz yorgun olmadigi anda herhangi bir seyi ögrenme
süresi, aksam 19′a oranla %13 daha fazladir.
ZAMANA DOYMAYAN CANAVAR !

*Televizyondan uzak durun.Çünkü televizyon,
zaman yiyen en büyük canavardir.
* Sizi pasifize eder,
* Düsüncelerinizi köreltir.

Evet, televizyon çagdas bir iletisim araci.Tümüyle uzak kalmaniz,
elbette mümkün degil ama, en azindan programlarini günlük
olarak gözden geçirin, seçici olun.
* Televizyon sizi degil, siz televizyonu seçin.
* Kendinize sunu sorun" Benim için hayatta basarili olmak mi, yoksa
televizyondaki program mi önemli? "

Eger televizyonu çok izliyorsaniz…
Anadolu Üniversitesi
Açik ögretim Fakültesi’ni kazanip
televizyon seyretmeye devam edersiniz !

UYKUNUN ÖGRENME ÜZERINDEKI ETKISI

Ögrenme üzerinde en az bozucu etki yapan etkinlik uykudur.
Bu nedenle :
*Bir ögrenci yatamadan önce 10 dakika süreyle o gün çalistigi
derleri tekrarlayarak uykuya geçer ve sabahleyin de güne bir gece
önce yapmis oldugu 10 dakikalik tekrari yaparak baslarsa, çalistiklarini
" korumak " açisindan çok önemli bir avantaj saglamis
olur.
*Böyle bir uygulama özellikle sinavlara hazirlik açisindan
büyük önem tasimaktadir.
Hatirlama konusunda üç altin kural vardir:
*Birincisi: Çalisma seansinin süresi 20 – 40 dakikadir ve bu sürenin
sonunda ne kadar hatirlandiginin sinanmasi gerekir.
*Ikincisi : 20 – 40 dakikalik çalisma ve 10 dakikalik tekrar dönemini
mutlaka 10 dakikalik bir dinlenme izlemelidir.
*Üçüncüsü: Dinlenme sirasinda kendinize bir ödül
verin. Çünkü bunu hakettiniz.

Ögrenmek için en iyi yöntem çalismak, sinamak ve dinlenmektir.

DINLEMEK VE NOT TUTMANIN ÖNEMI

* Insan sinir sisteminin özelligi geregi, dinlediginden
çok daha hizli düsünür ve bu sebeple de dinlerken dikkati
çok kolay dagilir.
* Not tutmak aktif katilimi saglayarak dikkati sürdürmeyi saglar ve
unutmayi önler.
* Iyi bir dinleyici olmak için ön sartlar, ön siralara oturmak,
bir önceki dersin notlarini gözden geçirmek ve derslere düzenli
olarak devam etmektir.
* Dersi derste ögrenmek, bos zaman etkinliklerine zaman ve imkan saglar.
* Iyi not tutmanin ön sartlari, iyi not almaya uygun malzeme ile sinifa
gelmek ve kisaltmalar kullanmaktir.
* Iyi not tutan ögrenci, sinavlarda çikacak sorularin neler olacagini
önceden bilir.
* Notlarin yeniden yazilmasi zaman kaybi degildir.Bu islem bilginin bellekte
pekismesi açisindan yararlidir ve unutmayi engeller.
* Okunanin %20’si, okunup sonra dinlenenin %40′i; okunup, dinlendikten sonra
yazilanin %60′i hatirda kalir.

AMAÇLARIN VE ÖNCELIKLERIN BELIRLENMESI

* Zamani kontrol etmek, hayati kontrol etmektir.
* Basarili olabilmek için enerjinizi günlük olaylarin getirdiklerinin
pesinde harcayarak geçirmek degil, amaçlarimiz dogrultusunda kullanmak
önem tasir.
* Zamani öncelikler dogrultusunda kullanabilmek için uzun, orta
ve kisa dönemli amaçlarin belirlenmesi gerekir.
* Amaçlarimizi belirledikten sonra, her listede en büyük önem
derecesine sahip ikiser amacinizi yeni bir listede toplayarak, " amaç
plan cetvelinizi " olusturun.
* Listenin en üstünde yer alan yasam amacinizi büyük harflerle
bir kartona yazip, çalisma masanizin karsisina asin.
Böylece dersten her basinizi kaldirdiginizda, amacinizla karsilasip, tekrar
derse dönmeniz mümkün olur.
* Amaçlar motivasyon için temel olusturur, davranisi yönlendirir.
* Birinci derecede önemli birden çok amaci bir arada gerçeklestirmek
mümkün degildir. Bu sebeple seçim yapip gücünüzü
sizin için en önemli olan ve kendinizi en güçlü
hissettiginiz amaca yönlendirin.
* En önemli grupta yer alan amaçlarinizi gerçeklestirmek
için her gün belirli bir süre ayirin. Harcadiginiz gayretin
degil, elde ettiginiz sonuçlarin üzerinde durun.
* Ögrencinin kendisine ait bir sebebi yoksa, yeterince verimli çalismaz.
* Çalismaya baslamak veya sürdürmekte güçlük
çekenler bir arkadas grubuyla yapacaklari programi uygulayabilirlerse
verimleri artar.

ETKIN DINLEME

Size anlatilanlari duymanizin, onlari dinlemis oldugunuz anlamina geldigini
bilirsiniz. Asagida etkin bir dinleyici olmanizi saglayacak alti basamak özetlenmistir.

A- " ILERIYE BAK " Dersi dinlerken ögretmenin
anlatmakta oldugundan yola çikarak daha sonra söyleyecegini önceden
tahmin etmeye çalismaktir.
Bunun dört yarari vardir:
* Uyanik kalirsiniz.
* Dikkat kopmalarini önler, dikkatinizi sürdürürsünüz.
* Aktif katilimda bulunursunuz.
* Motivasyonunuz artar.

Üç asamada ileri bakmak mümkündür:
1- O gün derste ögreneceginiz konulari önceden okuyun. Bu, dersi
dersten önce çalismak anlamina gelmez. Yapilacak ön okumanin
amaci o konuyla ilgili temel kavramlari tanimaktir. Böylece fikirler, isimler,
yerler, ilkeler veya formüller derste karsiniza çikinca onlari daha
kolay anlarsiniz.Bu da dersi dersten sonra daha iyi hatirlamaniza imkan verir.

* 1988 yilinda yapilan bir büyük arastirma dersle ilgili temel kavramlarla
dersten önce tanismayi saglayan yaklasimi uygulayan ögrencilerin dersten
sonra daha çok bilgiyi hatirladiklarini ve sinavda daha basarili olduklarini
ortaya koymustur.

2- Dersten önce konulari okurken cevaplandirilmasini isteyeceginiz sorularin
neler olabilecegini düsünün.
* Yapilan arastirmalar sorulara cevap olacak sekilde dinlemenin ve okumanin,
daha iyi ögrenmeyi sagladigini ortaya koymustur.

3- Eger yukarida anlatildigi gibi bir ön hazirlik yapmis olmasaniz bile,
dersi dinlerken, ögretmenin daha sonra ne söyleyecegini düsünün.
Ögretmenin anlattiklarini göz önüne alarak, bir sonraki
asamada neyin gelebilecegi konusunda fikir yürütün. Eger ögretmen
sizin düsündügünüzü söylememis bile olsa,
zihninizi konu etrafinda yogunlastirdiginiz için dersi daha iyi anlar,
sonra daha çok sey hatirlarsiniz.

B – " FIKIRLER " Ders konusu, bir konunun temelini
olusturan belirli fikirleri içerir. Bu fikirlerin neler olduguna dikkat
ederseniz genellikle anahtar fikirlerin örneklerle, açiklamalarla,
kanitlarla desteklendigini ve siksik tekrarlandigni görürsünüz.

C- " ISARETLER " Okul bir oyundur. Bu oyunun kurallarini
bilerek ve buna uyarak oynarsaniz hem basarili olur, hem de bu oyundan zevk
alirsiniz; iste ögretmenlerin isaretlerine karsi dikkatli ve uyanik olursaniz
okul oyunundan zevk alirsiniz. Bir ögretmen hiç bir zaman açik
açik "bu sinav sorusudur" demez. Ancak bir konunun önemli
bir noktasini anlatirken belirli kelimeler kullanarak ve ses tonunda farkliliklar
yaratarak size ipucu anlamina gelebilecek isaretler verir.

D- " KATIL " Aktif bir dinleyici olabilmek ayni zamanda
eldeki imkanlardan eniyi biçimde yararlanmayi gerektirir. Bunun için
yapmaniz gerekenler söyle siralanabilir:
* Derse zamaninda gelin.
* Görebileceginiz, duyabileceginiz, görülebileceginiz ve duyulabileceginiz
bir yerde oturun.
* Ögretmenin söylediklerini yalniz içinizden tekrar ederek
veya söylediklerini yazarak degil, ayni zamanda basinizi sallayarak, gülümseyerek,
anlamadiginiz zaman kasinizi çatarak, sakalarina gülerek tepki gösterin.

Anlattigi konuyla ilgilenildigni görmek ögretmeni memnun eder. Böyle
bir yolla katilimda bulunmaniz ayni zamanda ögretmeninizi de cesaretlendirir.
Tepkisiz yüzlerden olusan, donuk gözlerle omzunun üzerinden duvara
bakan bir sinifa ders vermekten hiç kimse hoslanmaz. Ögretmene tepkide
bulunarak ve onu cesaretlendirerek, dinleyeceginiz dersin kalitesini yükseltmek
önemli ölçüde sizin elinizdedir.

E- " ARASTIR " Bunun için:
* Ögretmene konu ile ilgili sorular sorun.
* Konuyla ilgili kendi fikirlerinizi ögretmeninizle veya dersten sonra
bir arkadasinizla paylasin.
* Sorulariniza verilen cevabi anlamadiysaniz veya anlatilanlardan tatmin olmadiysaniz,
yeni sorular sorun veya ek açiklama isteyin.
* Hiç süphesiz bir siniftaki bütün ögrencilerin hepsinin
yukarida sayilanlari bir derste yapmalari mümkün degildir. Bunlari
derste ögretmene soramadiginiz takdirde, dersten sonra sormaya, olmazsa
bir arkadasinizla bu konulari konusmaya gayret edin.
* Akliniza gelen sorulari ve konuyla ilgili yorumlarinizi unutmamak için
defterinize not edin!

F- " NOT TUT " Not tutmak, duyduklariniza mantikli
bir çerçeve saglayarak dersi etkin bir sekilde dinlemenize yardimci
olur. Not tutarak ögrenme olayinin ön kosullarini yerine getirmis
olursunuz.

Ders dinlerken tutugunuz notlarin kolay okunabilen, kisa, açik, kolay
anlasilabilen notlar olabilmesi için su önerilere özel önem
verin ve uygulayin!

* Not tuttugunuz kagit konusunda cömert olun. Hiçbir zaman küçük
bir kagida veya küçük küçük yazarak sikistirmaya
çalisarak not tutmayin.

* Not tuttugunuz bir defteriniz olsun. Sayfanin altinda, üstünde ve
sol tarafinda bosluk birakarak not alin.

* Böylece bu bosluklara daha sonra gelen bilgilere veya kendi düsüncelerinizi
eklemeniz mümkün olur.

* Her yeni fikri, yeni bir satira yazin.

* Kendiniz için bir kisaltma dili belirleyin ve not tutarken bunu kullanin.

* Konusmanin hizli aktigi yerde bir çizgi _____ koyun. Bu kaçirdiginiz
kelimelerin yaklasik miktarini belirler ve bunu tamamlamaniz gerektigini size
hatirlatir.

* Kagidiniza geçireceginiz sema, sekil, tablolar varsa bunlara uygun
bos yer birakin.

* Notlarinizi temize çekin. Bu islemi mümkünse notlari tutugunuz
günün aksami, degilse en geç bir sonraki dersten önce
yapin.

* Notlari temize çekerken, bosluklari dolduracak, konu üzerinde
düsünecek ve mükemmel bir tekrar yapacaksiniz. Böylece sinava
hazirlanmaniz son derece kolaylasmis olacaktir.

* Önemli kelimelere dikkat çekmek için kendi belirlediginiz
sembolleri kullanin, altini çizin, BÜYÜK HARFLER ILE YAZIN,
daire veya kare içine alin, * yildizlayin, renkli kalem kullanin.

* Ögretmenin " bu önemlidir " dedigini yazin ve onun altini
çizin. Eger uygunsa, kitaba veya baska bir kaynaga gönderme yapin.

* Yanlisliklari silmeyin veya karalamayin, üzerine bir çizgi çekin,
bu size zamandan kazandirir.

* Cümleler arasinda bosluklar birakin, konuyu çalisirken bu satirlara
eklemek istediginiz notlari alabilirsiniz.

* Ana basliklar, alt basliklar kullanin. Ana basliklari kenar çizgisine
koyun, alt basliklari daha içerden yazin.

* Veya ana basligi sayfanin ortasina yazin ve ilgili fikirleri, ilkeleri basligin
çevresinde not alin. Bütün bunlarin birbirleri ile olan iliskilerini
oklarla gösterin.

* Bu yöntem ile not alirken fikirler arasi baglantilari kurmus olmaniz,
onlari daha kolay hatirlamaniza yardimci olacaktir.

• Bir numaralama ve harfleme sistemi gelistirin.

ZAMAN TASARRUFU IÇIN ÖNERILER
Televizyon :

* Günlük televizyon programini okuyun ve hangi programlarin izlenmeye
deger olduguna karar verin.

* Sunu öncelikle ve bir ilke olarak kabul edin : Televizyonu açmak
için çok küçük bir enerji yeterlidir ancak kapatmak
gerçek bir mücadeleyi gerektirir.

* Çalar saatiniz varsa izlemeyi düsündügünüz
programdan sonra çalmasi için kurun.

* Sadece haberleri seyredecekseniz, bunu oturmadan ayakta durarak seyredin.
Ilginizi çeken bölüm bittikten sonra televizyondan uzaklasin.

Bekleme Süreleri :

* Sürekli olarak elinizde tekrarlamanizda yarar olan ders notlarinizi veya
okumaniz gereken bir kitabi tasiyin. Böylece araç beklerken veya
herhangi bir araçta seyahat ederken kitabinizi okur, notlarinizi tekrarlar
ve hem geçen zamandan en iyi biçimde yararlanmis, hem de program
disi bir çalisma imkani elde etmis olursunuz.

* Günün akisi içinde her durumda mutlaka bekleme süreleri
vardir. Buna hazirlikli olun. Ders baslamadan ögretmeni beklerken, randevulastiginiz
kisiyi beklerken, bir toplantinin baslamasini beklerken geçen süreyi
degerlendirebilirsiniz.

* Herhangi bir kuyrukta beklerken bile kartlara yazdiginiz notlarinizi gözden
geçirerek kendinize bir tekrar imkani yaratabilirsiniz.

Telefon konusmalari :

* Yapmaniz gereken günlük telefon konusmalari için önceden
bir süre planlayin ve bütün konusmalari bir defada yapin.

* Konusmayi yapma amaciniza ulastiktan sonra, " isim var " veya "
çalismam gerekiyor " demekten çekinmeyin.

* Eger telefonla rahatsiz edilmek istemiyorsaniz, telefonu fisten çekin.

* Sizi sik sik arayan birine, telefon için ayirdiginiz süre içinde
sizin onu arayacaginizi söyleyin.

* Sizi arayana, çalisma programinizin çok sikisik oldugunu bir
firsat bulunca sizin kendisini arayacaginizi söyleyin.
Yolda Geçen Süreler :

* Otobüs, tren, vapur gibi kitle iletisim araçlarindaki zamaninizi
notlarinizi yaninizda tasiyarak verimli bir sekilde kullanabilirsiniz.

* Kalabalik olan tasitlar içinde ayakta bile olsaniz, cebe sigacak kartlarla
tekrarlar için zaman yaratabilirsiniz.

* Eger araba kullaniyorsaniz veya babanizin arabasiyla bir yerden bir yere gidiyorsaniz
arabanin teybinden, daha önce doldurdugunuz ders notlarinin bulundugu bantlari
dinlemek için yararlanin.

Davetsiz ve Habersiz Misafirler :

* Rahatsiz edilmek istemiyorsaniz, kapinizi kapali tutun.

* Eger kapiniz çalarsa, kapi önünde veya koridorda durarak
konusun. Böylece ziyaretin uzamasini önlemis olursunuz.

* Eger misafiriniz odaniza girerse, oturmayin, misafirinize ikramda bulunmayin
ve konusmayi ayakta sürdürün. Ayakta yapilan konusmalar, oturarak
yapilanlardan çok daha kisa sürer.

* Konusmayi sonuç cümleleri ile tamamlamaya çalisin. "
anlasilan su anda yapilacak birsey yok "veya " bu konu açikliga
kavustuktan sonra ne yapacagimizi düsünürüz " ya da
" su anda beklemek zorundayiz, karari gelismelere göre daha sonra
veririz." veya " yapilacak birsey göremiyorum." gibi.

Hayir Diyememek :

Derslerine hazirlanan bir ögrencinin zamanin çalan önemli sebeplerden
bir tanesi de, " hayir " diyememekten ötürü girilen
yükümlülüklerdir. Karsilamak istemediginiz bir talep için
" hayir " demesini bilmek hem zaman tasarrufu açisindan, hem
de yapmak istemediklerimizi yaparken yasayacaginiz olumsuz duygulari ortadan
kaldirmak açisindan büyük önem tasir.

Bunun için kritik nokta " sana degil, istegine hayir diyorum "
ifadesini karsi tarafa yansitabilmektir.

Not : Bu metin Psk. Dr. Acar BALTAS ‘in Üstün
Basari adli kitabindan aynen alinmistir.